Katarzynki i Andrzejki. Dawne wróżby i przepowiednie ludowe

2023-11-28 09:41:38 (ost. akt: 2023-11-28 09:48:32)

W Domu „Gazety Olsztyńskiej” od prawie miesiąca odbywają się zajęcia muzealne „Katarzynki i Andrzejki. Dawne wróżby i przepowiednie ludowe”. Ich uczestnicy bawią się znakomicie. Oto fotorelacja z warsztatów „andrzejkowych”.

Katarzynki i Andrzejki. Dawne wróżby i przepowiednie ludowe

Autor: J. Lewalski

Zabawy andrzejkowe wiązano głównie z wróżbami matrymonialnymi. Jednak w przeszłości znajdowano więcej okazji do tego typu przepowiedni. Była to wigilia św. Katarzyny, dzień św. Barbary oraz 13 grudnia, któremu patronuje św. Łucja. Wróżbom sprzyjał okres przełomu jesienno-zimowego i długie wieczory, których mrok rozpraszało światło świec lub lamp naftowych. W kulturze magicznej był to czas nadzwyczajny, wzmożonej aktywności dusz zmarłych przodków i całego pozaludzkiego świata wraz ze wszystkimi dominującymi w nim siłami, a więc odpowiedni do przeprowadzania obrzędów i rytuałów. Po wprowadzeniu chrześcijaństwa kalendarz liturgiczny został powiązany z dawnym pogańskim, opartym na agrarnej cykliczności. Elementy starego kultu pozostały w kulturze ludowej i stały się częścią obchodów świąt kościelnych. W życiu wsi związek z przyrodą był istotny zarówno w codziennej pracy jak i w dziedzinie obyczajów oraz religii. Odradzanie się przyrody i odnawianie czasu wyznaczał początek cyklu rocznego, którym było zimowe przesilenie słońca, przypadające na święto kościelne – Wigilię Bożego Narodzenia. Okresem przygotowawczym do tego momentu była późna jesień. Lanie wosku, kojarzone współcześnie z wigilią św. Andrzeja, było pierwotnie przeprowadzane w Wigilię Bożego Narodzenia. Na Warmii natomiast ołów i wosk roztapiano w wigilię Nowego Roku. Alojzy Śliwa tak opisał tę zabawę: „Dziewczęta surowce te roztapiają na łyżce lub w garnku i wlewają do naczynia napełnionego wodą. Po skrzepnięciu wyjmują ulanki i patrzą, co się ulało. Wielka radość panuje, gdy jakiejś panience coś ładnego się ulało. Z formy tej snują horoskopy na swą przyszłość w Nowym Roku”.

Fot. J. Lewalski

D.S.


Kalendarium

« sobota, 2 marca 2024 »
Pn Wt Śr Czw Pt So N
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
Zobacz pełne kalendarium »

Samorzad Wojewodztwa

Poznaj lepiej nasz region:

facebook youtube

sobota 2 Marca
  • Mikołaj Kopernik – Gra
  • Stowarzyszenie Miłośników Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
  • Konserwacja i restauracja XIV-wiecznego zamku w Lidzbarku Warmińskim – perły architektury gotyckiej w Polsce – III etap
  • Logo roku Mikołaja Kopernika
  • Oferta najmu sal
  • Katalog on-line biblioteki Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
  • Centrum Spotkań Europejskich
  • Strona projektu: